Where nothing dwells but the loneliness of inner spirit in the wilderness…

Είναι απίστευτο πως περνάμε τη ζωή μας με μάτια μισόκλειστα, με αυτιά βουλωμένα, σκέψεις ναρκωμένες. Καλύτερα έτσι, ίσως. Ίσως αυτό να κάνει τη ζωή πιο ανεκτή και πιο ευπρόσδεκτη.

Joseph Conrad, «Lord Jim»


«Ο στόχος που προσπαθώ να πετύχω είναι, με τη δύναμη του γραπτού λόγου, να σας κάνω να ακούσετε, να αισθανθείτε, και πάνω από όλα, να σας κάνω να δείτε. Αυτό και μόνο είναι το παν». Ο Τζόζεφ Κόνραντ (1857-1924) υπηρετεί στο έπακρο τους στόχους του στο μυθιστόρημά του «Λόρδος Τζιμ», μια συναρπαστική ναυτική περιπέτεια και ταυτόχρονα μια περιπέτεια ενηλικίωσης ενός νεαρού άνδρα, οποίος προσπαθεί να βγάλει από πάνω του το στίγμα της δειλίας και να βρει τη λύτρωση, αγωνιζόμενος με ελπίδα, θάρρος, γενναιότητα.

Οντας ναυτικός πριν αφοσιωθεί στο γράψιμο, ο Τζόζεφ Κόνραντ μετάγγισε στα βιβλία του εμπειρίες από τα ταξίδια του. Ο «Λόρδος Τζιμ» βασίζεται σε αληθινό γεγονός: το 1880 ένας βρετανός καπετάνιος και το πλήρωμά του εγκατέλειψαν το πλοίο «Τζέντα», που μετέφερε μουσουλμάνους προσκυνητές, όταν αυτό άρχισε να μπάζει νερά.

Ο ήρωας του Κόνραντ, ο Τζιμ, είναι ένας καλοφτιαγμένος αξιωματικός του Ναυτικού γεμάτος ρομαντική φαντασία για περιπέτειες και ηρωισμούς. Οταν, όμως, το πλοίο του «Πάτνα» πέφτει σε τυφώνα, είναι από τους πρώτους που, σε μια στιγμή αδυναμίας, θα πηδήσει στη βάρκα για να σωθεί, αφήνοντας στην τύχη τους επιβάτες. Το πλοίο δεν βουλιάζει και ο Τζιμ έρχεται αντιμέτωπος με τις συνέπειες των πράξεών του μπροστά στο δικαστήριο. Χωρίς δίπλωμα πια, με την ταμπέλα του δειλού, προσπαθεί να βρει δουλειά.

Στην αρχή βουλιάζει στην ευτυχισμένη εποχή πριν από το ατύχημα, ωστόσο, τελικά, αποφασίζει να αφήσει πίσω του τις μέρες της αθωότητας και να αποδεχτεί την πραγματικότητα της ηθικής τύφλωσης. Ανδρώνεται, αποδέχεται την τιμωρία του, μετανιώνει και αναζητάει τη λύτρωση καθώς δίνει νέους αγώνες ζωής.

Με αφήγηση που ρέει, αγωνιώδη πλοκή, έντονη δράση, ωραίες περιγραφές εικόνων και χαρακτήρων ο Τζόζεφ Κόνραντ ενδιαφέρεται τόσο για την εξέλιξη της ιστορίας όσο και να περάσει τη φιλοσοφία του για τη ζωή. Είναι σαν να δίνει ένα μάθημα, ιδιαίτερα στους νέους, πως υπάρχει πάντα μια δεύτερη ευκαιρία.

«Οταν πρωτοκυκλοφόρησε αυτό το μυθιστόρημα, δημιουργήθηκε γενικά η εντύπωση ότι ήταν κάπως παρατραβηγμένο», είχε επισημάνει ο συγγραφέας σε σημείωμά του που περιλαμβάνεται στην έκδοση. «Είμαι σε θέση να διαβεβαιώσω ότι ο χαρακτήρας του Τζιμ δεν είναι αποκύημα μιας διεστραμμένης φαντασίας. Ούτε και γέννημα της ομίχλης του Βορρά. Ενα ηλιόλουστο πρωινό τον είδα να περνά από δίπλα μου, μέσα στη συνηθισμένη ατμόσφαιρα ενός λιμανιού της Ανατολής -γοητευτικός, -σημαίνων, -φευγαλέος και μυστηριώδης-μέσα σε απόλυτη σιωπή. Κι έτσι έπρεπε να είναι. Το δικό μου καθήκον ήταν να βρω τα λόγια για να εξιχνιάσω το νόημα της ύπαρξής του. Ηταν «ως είς εξ ημών»».

Πολωνικής καταγωγής, ο Τζόζεφ Τεοντόρ Κόνραντ Νάλετς Κορζενιόφκσι, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στην Ουκρανία. Ηταν γιος διανοούμενου, ο οποίος εξορίστηκε λόγω της συμμετοχής του στους αγώνες για την πολωνική ανεξαρτησία. Μικρός, έχασε και τους δυο του γονείς. Ανήσυχο πνεύμα, γρήγορα βρήκε διέξοδο στη θάλασσα. Στα μέσα της δεκαετίας του 1870 ξεκίνησε από το λιμάνι της Μασσαλίας για το πρώτο από τα αναρίθμητα ταξίδια του στην Ευρώπη, την Ασία, την Αμερική, την Αφρική. «Το ανθρώπινο είδος είναι τραγικό, όχι μόνο γιατί είναι θύμα της φύσης, αλλά και γιατί το συνειδητοποιεί», έγραφε, νιώθοντας την ανεξάντλητη δύναμη της θάλασσας. «Να είσαι μέρος του ζωικού βασίλειου υπό τις γήινες συνθήκες είναι καλό -αλλά σύντομα, καθώς γνωρίζεις τη σκλαβιά, τον πόνο, την οργή, τις συγκρούσεις, αρχίζει η τραγωδία».

Το 1883 έγινε πλοίαρχος του Βρετανικού Ναυτικού και απέκτησε την αγγλική υπηκοότητα, ενώ το 1889 άρχισε να γράφει στο κατάστρωμα ενός πλοίου στα αγγλικά το πρώτο μυθιστόρημα με τίτλο «Η τρέλα του Αλμάιερ». Οι εξωτικές χώρες, τα μακρινά ταξίδια στη θάλασσα, οι μοναχικοί άνθρωποι είναι τα θέματα που επανέρχονται στα βιβλία του, τα πιο γνωστά από τα οποία είναι «Ο απόβλητος των νησιών», «Ο νέγρος του Νάρκισσου, «Τυφώνας», τα αυτοβιογραφικά «Η γραμμή του ίσκιου«, «Το χρυσό βέλος».


[της Πάρης Σπίνου, Ελευθεροτυπία, 16/7/06]

Explore posts in the same categories: Literature

Ετικέτες: , , , , , , , ,

You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: