Ο Μπελογιάννης ζει…

Ο Μπελογιάννης
βροχή μέσα στους κάμπους
στην πέτρα στο στάχυ
στου σπιτιού μας τη σκεπή

Στο χώμα μας βαθιά η αγκαλιά σου
κρατάει η πέτρα τη λευτεριά
κόκκινη γαρουφαλλιά
του ήλιου φωτιά

[Μίκης Θεοδωράκης, απο την ταινία «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο»]


«Για άλλη μια χρονιά βρισκόμαστε εδώ δηλώνοντας ότι δεν ξεχνάμε: Νίκο Μπελογιάννη, ζεις και θα ζεις στην καρδιά και τη συνείδησή μας. Χωράς εσύ και οι χιλιάδες άλλοι και άλλες, επώνυμοι και ανώνυμοι, που δε δίστασαν να προσφέρουν και τη ζωή τους για το λαό, για τους εκμεταλλευόμενους και καταπιεζόμενους.

Ας αναρωτηθούμε με την ευκαιρία, τι ήταν αυτό που έκανε το Νίκο Μπελογιάννη, ήρωα, παράδειγμα;

Τι έκανε ο Μπελογιάννης, ώστε ακόμα και σήμερα νέοι άνθρωποι, που γεννήθηκαν πολλά χρόνια μετά το θάνατό του, να αισθάνονται ένα ρίγος συγκίνησης στο άκουσμα του ονόματός του ή μπροστά στο σκίτσο του, που φιλοτέχνησε με την καρδιά και το πενάκι του ο κορυφαίος Πάμπλο Πικάσο;

Δε θα απαντήσω με υψηλούς τόνους, ούτε με περίτεχνο τρόπο, αν και θα ταίριαζε, γιατί εκτός των άλλων ο Νίκος Μπελογιάννης ήταν ο άνθρωπος με πολιτιστικές, καλλιτεχνικές ευαισθησίες, φαινόμενο όχι σπάνιο, ούτε όμως και συνηθισμένο εκείνο τον καιρό, της μεγάλης λαϊκής τραγωδίας.

Επιτρέψατέ μου να πω απλά και λιτά: Ο Μπελογιάννης έγινε ήρωας, γιατί έκανε το καθήκον του έως το τέλος. Ηταν συνειδητή, προμελετημένη η απόφασή του να πεθάνει. Ηξερε τι τον περίμενε, ήξερε ότι μπορούσε αν ήθελε να κερδίσει τη ζωή του, όμως δεν το ρίσκαρε, γιατί τον ενδιέφερε να κρατήσει τη συνείδηση και την αξιοπρέπειά του έως το τέλος, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Προτιμώ να μην αναφερθώ αναλυτικά κάτω από ποιες συνθήκες δολοφονήθηκε ο Μπελογιάννης και οι άλλοι σύντροφοί του. Δε θα σταθώ στους πρωτεργάτες της εν ψυχρώ δολοφονίας του, που έδειξαν ωμή περιφρόνηση στο παγκόσμιο κίνημα αλληλεγγύης που ξεσηκώθηκε για τη διάσωσή του. Δε θα σταθώ ούτε στους σκοπούς της δολοφονίας του. Οχι γιατί είναι όλα γνωστά και βαθιά συνειδητοποιημένα, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες, αλλά γιατί πιστεύω ότι και ο ίδιος ο Μπελογιάννης, όταν στάθηκε παλικαρίσια μπροστά στο θάνατο, σκεπτόταν το μέλλον, δηλαδή το σήμερα. Αυτή η πλευρά πρέπει να μας ελκύσει περισσότερο.

Βεβαίως, έχει αξία η νέα γενιά να ξέρει ότι δολοφονήθηκε για τις ιδέες του, γιατί δεν έκανε αυτό που έκαναν τα πιο διαλεχτά παιδιά της αστικής τάξης, να προδώσουν ή να κρυφτούν στα πιο κρίσιμα χρόνια της γερμανοϊταλικής κατοχής. Δολοφονήθηκε γιατί πίστευε, όπως είπε και στο τακτικό στρατοδικείο, «στην πιο σωστή θεωρία που διανοήθηκαν τα πιο προοδευτικά μυαλά της ανθρωπότητας». Γιατί δεν έμεινε στα λόγια, αλλά προχώρησε στα έργα, να γίνει πραγματικότητα αυτή η θεωρία, για την Ελλάδα και τον κόσμο ολόκληρο. Γιατί απέδειξε ότι ο ίδιος και όλοι οι σύντροφοί του στον αγώνα αγάπησαν την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από τους κατηγόρους τους. Εχει αξία η νέα γενιά να ξέρει ότι οι δολοφόνοι του Μπελογιάννη δεν ήταν μόνο οι στρατοδίκες και πολύ περισσότερο οι εκτελεστές, αλλά πριν απ’ όλα η πλουτοκρατία του τόπου, το Παλάτι, οι ΗΠΑ, η κυβέρνηση Πλαστήρα. Να ξέρει ότι ο Πλαστήρας μπορούσε να απαιτήσει την απονομή χάρης και δεν το έκανε […]

Σήμερα αισθάνομαι την ανάγκη να μιλήσω για αυτό που ο ίδιος ο Νίκος αντιπροσωπεύει, έναν κομμουνιστή αγωνιστή που κάνει έως το τέλος το καθήκον του. Εναν κομμουνιστή που συνδυάζει κατά τον καλύτερο τρόπο, σε δύσκολες μέρες, τον πρακτικό αγωνιστή και τον διανοητή αγωνιστή. Στο ένα χέρι του το όπλο και στο άλλο χέρι του η πένα. Αυτά τα δύο, κατά τη γνώμη μου, συνθέτουν το ολοκόκκινο γαρίφαλο του Νίκου Μπελογιάννη.

Απόλυτη είναι η συγκίνησή μας όταν προσπαθούμε να φανταστούμε τι έκφραση είχε το πρόσωπο του Μπελογιάννη στο εκτελεστικό απόσπασμα, το ύφος και το βλέμμα του, την τελευταία σκέψη του. Απόλυτη όμως είναι και η συγκίνηση όταν παίρνεις στα χέρια σου τα «ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ», που ξεκίνησε να τα γράφει μέσα στα μπουντρούμια της Ασφάλειας, στους ατελείωτους μήνες της απομόνωσης, από τη σύλληψή του ως την πρώτη του δίκη. Το γράψιμο ολοκληρώθηκε στη φυλακή της Κέρκυρας, όπου είχε μεταφερθεί μετά την πρώτη δίκη έως τη μεταφορά του και πάλι στην απομόνωση της Ασφάλειας, το Γενάρη του 1952, για τη δεύτερη δίκη.

Συγκλονιστικά γίνονται τα αισθήματα όταν ξέρουμε ότι αυτά τα κείμενα γράφτηκαν με την καύτρα των σπίρτων, που καίγονταν με το αναμμένο τσιγάρο. Οτι μαζί με τη συγκρατούμενη του Ελλη Παππά μάζευαν βρώμικα χαρτιά από τα απορρίμματα για να επικοινωνούν και να ανταλλάσσουν τις σκέψεις που γέννησαν τα κείμενα του Μπελογιάννη.

Μα πιότερη συγκίνηση προκαλεί το θέμα των κειμένων που έγραψε και που τελικά εκδόθηκαν ως βιβλίο από τη «Σύγχρονη Εποχή» μεταγενέστερα.

Το θέμα αφορούσε τις ρίζες της ελληνικής λογοτεχνίας, την ιστορία της ελληνικής σκέψης. Πότε; Στους μήνες που προηγήθηκαν πριν από την εκτέλεσή του.

Η Ελλη Παππά στην εισαγωγή της έκδοσης της «Σύγχρονης Εποχής» γράφει: «Δε θα ήθελα να σταθώ στο τι μπορεί να πει ή να μην πει η φιλολογική και η ιστορική έρευνα για τη δουλιά αυτή του Νίκου Μπελογιάννη, για την αξιοπιστία και την επάρκεια των σπουδών του, για την επιστημοσύνη της μεθοδολογίας του. Σίγουρα είναι πολύ διαφορετικό να δουλεύεις μέσα στις «ιδεώδεις» συνθήκες ενός σπουδαστηρίου, από τη δουλιά που μπορείς να κάνεις μέσα στα μπουντρούμια της απομόνωσης και στις φυλακές, όταν μάλιστα ο θάνατος είναι ο μόνιμος φρουρός του κελιού σου. Κι όμως αυτό δε μειώνει την αξία των συμπερασμάτων και τοποθετήσεών του». Συμφωνούμε μαζί της πέρα για πέρα.

Να, γιατί ο Μπελογιάννης ζει στις καρδιές μας. Γιατί στο μέτρο των δυνατοτήτων που είχε, και αυτές ήταν περιορισμένες λόγω συνθηκών, έδωσε το παράδειγμα της προσφοράς της ζωής του, αλλά και το παράδειγμα έως πού μπορεί να φθάσει ένας κομμουνιστής, με όλη τη σημασία της λέξης, να είναι κάθε στιγμή, σε κάθε φάση και μαχητής, και άνθρωπος, και διανοούμενος. Ο ίδιος έγραψε στα σημειώματά του ότι με τη δουλιά του αυτή ήθελε να δείξει ότι οι κομμουνιστές είμαστε και γραμματιζούμενοι άνθρωποι. Θαρραλέοι και σκεπτόμενοι αγωνιστές, άνθρωποι. […]

Μπροστά στο μνημείο του Μπελογιάννη μια κουβέντα μπορούμε να πούμε: Σε σκεπτόμαστε σήμερα ακόμα πιο πολύ, όπως και τους αγωνιστές που τα έδωσαν όλα για το λαό, για την πρόοδο, το σοσιαλισμό. Η θυσία του, η πολυσύνθετη προσωπικότητά του, μας δίνει φτερά, συνεχίζουμε ακούραστοι και απτόητοι. Μελετάμε την πείρα του χτες, δουλεύουμε για να είμαστε ικανοί και αδάμαστοι στα προβλήματα του σήμερα, κοιτώντας το μέλλον που θα ‘ρθει, το μέλλον του σοσιαλισμού, του κομμουνισμού.»

Αλέκα Παπαρήγα, ομιλία στην εκδήλωση για τα αποκαλυπτήρια του μνημείου του Ν. Μπελογιάννη στην Αμαλιάδα

ΕΧΟΥΜΕ ΠΟΛΕΜΟ

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΡΑ

Explore posts in the same categories: History

Ετικέτες: , , , , , , ,

You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: